ترازنامه ویادداشتهای توضیحی صورت های مالی اساسی
داراييهاي غيرجاري
به داراييهايي اطلاق ميگردد كه انتظار نميرود طي يك سال يا يك چرخه عمليات (هر كدام طولانيتر باشد) به وجه نقد تبديل شود و شامل طبقات كلي ذيل است.
الف- داراييهاي ثابت مشهود: داراييهاي ثابت مشهود (اموال، ماشينآلات و تجهيزات) به داراييهايي اطلاق می گردد كه:
1-به منظور استفاده در توليد يا عرضه كالاها يا خدمات، اجاره به ديگران يا براي مقاصد اداري توسط واحد تجاري نگهداري ميشود،
2-انتظار رود بيش از يك دوره مالي مورد استفاده قرار بگيرد.
داراييهايي همچون زمين، ساختمان، ماشينآلات و تجهيزات، اثاثه و منصوبات، بهسازي اموال استيجاري و بهسازي زمين در اين طبقه جاي ميگيرند. اگر اين داراييها بطور فعال در عمليات مورد استفاده قرار نگيرند بايد آنها را از طبقه داراييهاي ثابت مشهود خارج و در قالب ساير داراييها گزارش نمود مگر آنكه براي فروش نگهداري شوند، كه در اين صورت بايد در قالب داراييهاي جاري طبقهبندي گردند.)
نحوه ثبت اوليه و ارزشيابيهاي بعدي اين داراييها و نحوه تحصيل آنها و همچنين نحوه حسابداري واگذاري آنها به صورت مفصل در بخش ديگري در قالب همين درس، تشريح خواهد شد.
ب- داراييهاي نامشهود: همانند طبقه قبلي، اين داراييها نيز اغلب چندين دوره انتفاع دارند با اين تفاوت كه اين طبقه از داراييها فاقد ماهيت فيزيكي هستند. حق الاامتياز.، حق انتشار.، علائم تجاري، فرانشيز و سرقفلي محل كسب، نمونههايي از داراييهاي ثابت نامشهود هستند. وحداقل باید دارای دو خصوصیت باشند .
1-قابل تفکیک باشند
2- قابل فروش باشند
بنابراین اشتراک آب، برق، گازو........ نمی توانند در این گروه قراربگیرند
نحوه ثبت اوليه و ارزشيابي بعدي اين داراييها بسيار شبيه داراييهاي ثابت مشهود است كه توضيحات بيشتر در اين خصوص در بخش جداگانهاي در همين درس ارائه خواهد شد.
پ- سرمايهگذاريهاي بلندمدت: اين نوع داراييها اغلب تنوع زيادي دارند ولي ويژگي مشترك آنها اين است كه غيرعملياتي بوده و در توليد كالاها و خدماتي كه باعث استمرار فعاليت شركت ميگردد، استفاده نميشود.
براي مثال شركت، اقدام به خريد سهام شركتهاي ديگر بصورت بلندمدت نموده و يا وام بلندمدتي را به شخصي پرداخت نمايد و يا زميني براي فروش در آينده، خريداري نمايد. سرمايهگذاريهاي بلندمدت به دو روش نگهداري ميشوند:
1-بهاي تمام شده پس از كسر کاهش ارزش
2-روش تجديد ارزيابي (بعنوان روش جايگزين)
نحوه حسابداري سرمايهگذاريهاي بلندمدت در ديگر دروس حسابداري به آن پرداخته خواهد شد و از چارچوب اين درس خارج است.
ت- سرمايهگذاري در املاک
طبق استاندارد حسابداری شماره 16سرمايهگذاري در املاك عبارت است از املاك (زمين يا يك ساختمان- يا بخشي از يك ساختمان -يا هر دو) نگهداري شده براي كسب اجاره بها يا براي افزايش سرمايه يا هر دو و نه براي:
1- استفاده در توليد يا عرضه كالاها و خدمات يا براي اهداف اداري يا؛
2- فروش در طي عمليات عادي.
موارد زير مثالهايي از سرمايهگذاري در املاك هستند:
1- زميني كه براي افزايش سرمايه در بلندمدت و نه براي فروش در طي عمليات عادي نگهداري ميشود. براي مثال، زميني كه يك بيمارستان براي افزايش سرمايه نگهداري ميكند و ممكن است در يك زمان مناسب درآينده فروخته شود؛
2- زميني كه هماكنون براي يك استفاده نامشخص در آينده نگهداري ميشود. (اگر يك واحد مشخص نكرده باشد كه از زمين بعنوان اموال تحت تصرف مالك از جمله تصرف جهت ارائه خدماتي نظير مواردي كه پاركهاي ملي به نسلهاي كنوني و آتي ارائه ميكنند، يا براي فروش در طي عمليات عادي در كوتاهمدت استفاده خواهد كرد، (زمين بعنوان زمين نگهداري شده و براي افزايش سرمايه در نظر گرفته ميشود.)
3-ساختماني كه واحد اقتصادی مالك آن است (يا ساختماني كه واحد طبق يك اجاره سرمايهاي نگهداري ميكند) و طبق يك يا چند اجاره عملياتي بر يك مبناي تجاري اجاره داده ميشود. براي مثال، ممكن است دانشگاه مالك ساختماني باشد كه آنرا بر يك مبناي تجاري به گروههاي برون سازماني اجاره ميدهد.
4- ساختماني كه خالي است اما قرار است يك يا چند اجاره عملياتي بر مبناي تجاري به گروههاي برون سازماني اجاره داده شود.
ث- ساير داراييها: اين طبقه از داراييها كه تحت عنوان داراييهاي موهوم نيز شناخته ميشوند، شامل داراييهايي هستند كه در ديگر طبقات جاي نميگيرند. اقلام اين طبقه ميتواند شامل پيشپرداختهاي بلندمدت، مبلغ دفتري داراييهاي ثابت بلااستفاده و وجوه نقد مسدود شده ، اشتراک آب، برق وغیره می باشد. بعبارت ديگر اين طبق شامل داراييهايي است كه در ديگر طبقات جاي نگرفته و چندان نيز اهميت ندارد كه طبقهاي جداگانه براي آنها در نظر گرفت.